Jan Poortenaar: "Het Eerbewijs"

In 1929 verscheen bij Johan Enschedé en Zonen in Haarlem, in een oplage van 150 exemplaren, een boekje van de hand van Jan Poortenaar, getiteld Dans en Wajang, geïllustreerd met 6 van de plaat gedrukte etsen gemaakt door de auteur. In de tekst bespreekt Poortenaar aspecten van Indonesische dans en wayang, meer in het bijzonder van Java en Bali. De illustraties sluiten daar uiteraard bij aan. Hierbij nummer 1 van de zes; deze meet, evenals de overige vijf 11x7 cm (hxb), en is rechtsonder met potlood gesigneerd. De etsjes zelf zijn niet gedateerd, maar gezien het verschijningsjaar van het boekje zijn ze van 1929 of eerder.

Wijnand Nieuwenkamp: "Badend meisje"

Aan het begin van de 20e eeuw maakte de autodidact Nieuwenkamp enkele reizen naar Nederlands-Indië en Brits-Indië. Het is waarschijnlijk dat deze ets tijdens of vrij kort na een van deze reizen is gemaakt. In de benedenmarge staat vermeld dat het de "2e staat" betreft en dat het een "proefdruk"is. Hoeveel staten er na deze nog gevolgd zijn, is mij onbekend, en het is uiteraard ook niet onmogelijk dat het bij deze 2e staat gebleven is. In ieder geval is duidelijk dat het hier getoonde exemplaar nog verre van voltooid is. Verder staat nog vermeld de aanduiding "E186", wat zou kunnen staan voor 'ets nr. 186'. In 1912 verscheen bij uitgeverij Wed. G. Dorens en Zoon in Amsterdam een boekwerk getiteld Tweehonderd etsen en houtsneden van W.O.J. Nieuwenkamp. Ik heb nog niet kunnen nagaan of deze ets daarin genoemd wordt. Het formaat is 24,2x19,2 cm.

Peter Alma: "Priester"

Peter Alma, geboren in Medan in voormalig Nederlands-Indië, volgde zijn opleiding tussen 1904 en 1914 in Den Haag en Parijs. Daar raakte hij bevriend met o.a. Piet Mondriaan en Fernand Léger. Later was hij zeer actief in de communistische beweging en zette ook zijn kunstenaarschap in voor de communistische idealen. De hier getoonde prent, een linosnede van 28,5x21,5 cm (hxb), kan ook wel binnen dat streven gezien worden. Mij is geen datering bekend.

Johan Nicolaas: "Oud Soerabaia (N.I.)"

Deze prent maakte Nicolaas tijdens zijn verblijf in Indië, meer in het bijzonder in Surabaya, destijds nog op z'n Hollands gespeld. In tegenstelling tot de eerder geplaatste ets uit hetzelfde jaar, heb ik van deze lino niet de exacte locatie kunnen achterhalen. Mocht iemand een suggestie hebben, laat het dan weten via de contact-pagina. De afmetingen zijn 27x18,5 cm (hxb); het blad draagt in de benedenmarge een nummering; ik lees erin "2/50".

Joh. Nicolaas: "Oud Soerabaia"

Een wat mij betreft verre van virtuoze ets (of droge naald) van Joh. Nicolaas, maar vanwege de curiositeit toch het bekijken waard: een blik op het oude Surabaya uit de tijd dat Nederland er nog de scepter zwaaide. De toren is die van de zogeheten Arabische Kerk; bekijk ook de oude ansichtkaarten, waarvan de bovenste de situatie van 1925 vrijwel exact weergeeft (let op het geveltje rechts van de toren en de tramrails(?)). De onderste ansichtkaart lijkt van wat jongere datum. De precieze ligging van deze kerk heb ik niet kunnen achterhalen, maar in ieder geval lag ze in Ampel, de Arabische wijk van Surabaya.  Enige research leert dat Nicolaas in 1925 een studiereis maakte naar Indië; in Surabaya richtte hij een schildersschool en een kunstenaarsvereniging op. De prent is gedateerd 1925; de nummering is onduidelijk, ik houd het op "48/50", de maten zijn 20,5x16,5 cm (hxb).

Collectie Adi Munandar (Surabaya)

Collectie Harald Sannes