Jan Wiegers: Bocht in het Reitdiep

Deze bekende houtsnede van Jan Wiegers dateert uit zijn beginperiode, te weten uit 1923. Dit jaartal lag midden in de bloeiperiode van het grafisch werk van de vermaarde kunstenaarsvereniging De Ploeg, waarvan Wiegers in 1918 één van de oprichters was. De prent, die 24,5x33 cm (hxb) meet, is rechtsonder in potlood gesigneerd en bovendien voorzien van een stempelafdruk van Wiegers' initialen in rode inkt. Welke bocht in het Reitdiep model stond, is mij niet bekend; het Reitdiep heeft vele bochten... In het kader van de manifestatie 100 Jaar De Ploeg is van 9 juni t/m 4 november 2018 in GRID Grafisch Museum Groningen een tentoonstelling te zien, die geheel gewijd is aan grafiek van De Ploeg, onder de titel Capriolen in grafiek; De Ploeg 1918-1928. Behalve werk van o.a. Johan Dijkstra, Jan Altink, Jan van der Zee en Hendrik Werkman, is in ieder geval ook een zelfportret van Jan Wiegers te bewonderen.

Jan Wiegers: Café Duval

Een bekende houtsnede van Jan Wiegers, van royaal formaat: 39x26 cm (hxb). Ik heb niet kunnen achterhalen of het een bestaand café betreft, en zo ja waar het zich bevond of bevindt. De prent is tot stand gekomen in 1928, maar dit exemplaar is een postume afdruk (Wiegers overleed in 1959), gestempeld met de tekst "Atelier Jan Wiegers". De stempelafdruk bevindt zich onderaan in de prent, iets links van het midden.

Jan Wiegers: Schaakspelers

Een beroemde, grote houtsnede van Wiegers uit 1920. Dit exemplaar is waarschijnlijk een latere druk; oplagecijfers zijn mij niet bekend. Zoals wel vaker bij prenten van Wiegers is moeilijk te bepalen of de signatuur een stempelafdruk of een echte handtekening is, in dit geval houd ik het voorzichtig op het laatste. Als gezegd een grote prent: 49,5x38,5 cm (hxb). 

Jan Wiegers: Het huis van E.L. Kirchner

Deze houtsnede, met daarop het huis van Wiegers' vriend Ernst Ludwig Kirchner (1880-1938), dateert van 1920. Dit is een latere druk, wèl handgesigneerd (of is het misschien toch een signatuurstempel?). Het afgebeelde huis bevond zich in Zwitserland, in het dorp Frauenkirch bij Davos. De hieronder geplaatste foto is door Kirchner zelf rond 1924 genomen. Ik ben zo vrij geweest de foto ook in spiegelbeeld te plaatsen. Dan wordt duidelijk dat Wiegers voor zijn houtsnede min of meer hetzelfde standpunt heeft gebruikt als Kirchner voor zijn foto. Wiegers heeft het huis waarschijnlijk rechtstreeks op het houtblok getekend, waardoor de afdruk uiteindelijk spiegelbeeldig werd. Of het huis er nog staat, heb ik niet kunnen vaststellen. Zo niet, dan is er in Davos toch in ieder geval een Kirchner Museum... De prent van Wiegers meet 30,2x29,2 cm (hxb).

Jan Wiegers: Twee naakten op sofa

Een vroege houtsnede van Wiegers, deze is ontstaan in 1926. Dit exemplaar is een latere druk, voorzien van signatuurstempel. We zien een zittend en een liggend naakt, in de karakteristieke expressionistische stijl van deze Ploeg-kunstenaar. De prent meet 12,5 x 18,5 cm (hxb).

Jan Wiegers: Portret van een vrouw

Deze ets aquatint van royale afmetingen, 41,3x30,5 cm (hxb), is door de kunstenaar met zwart krijt bijgewerkt, ofwel gehoogd zoals dat in tekenkunstig jargon heet. Wellicht voldeed deze afdruk niet helemaal aan de verwachtingen en zat er te weinig contrast in het gelaat en het haar. Er zijn ook drukken van deze prent zonder nabewerking. Het jaar van ontstaan is mij niet bekend, de identiteit van de geportretteerde evenmin. Rechtsonder gesigneerd met potlood, op de scan maar ternauwernood te zien.

Jan Wiegers: Stadspark

Een houtsnede (14x21 cm, hxb) gemaakt in 1930 door Jan Wiegers in expressionistische stijl. Van deze prent is in de jaren '50 nog een aantal herdruk-oplagen verschenen (minimaal 210 exemplaren). Dit exemplaar is gedrukt op Japans papier en met potlood gesigneerd. We zien een parkachtige omgeving, waarin met enige goede wil ook nog enkele menselijke figuren te ontwaren zijn, en een kraampje of karretje. Eerder werd al Wiegers' stijlverwantschap en vriendschap met Ernst Ludwig Kirchner genoemd. Werk van deze laatste en van andere Brücke-kunstenaars is tot 16 november 2014 te zien in een tweetal exposities in het Brücke Museum in Berlijn, niet voor iedereen naast de deur, maar wie in de buurt is...

Jan Wiegers: Portret van een vrouw

Een gelithografeerd portret en profil in twee kleuren, diep zwart op een oranje-achtige achtergrond. Datering  en opgave van oplage ontbreekt, er is alleen een monogram rechtsonder in rood potlood. Wie de geportretteerde is, zou ik niet kunnen zeggen. De afmetingen van de prent zijn 32,5x25,3 cm (hxb).

Jan Wiegers: Zelfportret

Een zelfportret met in de achtergrond een kind in bed. Dit is zoontje Frans, zoon van de kunstenaar, geboren in 1918. In dit werk toont Wiegers, evenals andere kunstenaars van De Ploeg, duidelijk zijn stijlverwantschap met de Duitse expressionisten van Die Brücke, zoals bijvoorbeeld Ernst Ludwig Kirchner, met wie hij al in de jaren '20 bevriend raakte. Deze houtsnede is gemaakt in 1921, maar er zijn ook latere drukken van bekend; de afmetingen zijn 35,5x25,5 cm (hxb), rechtsonder gesigneerd met potlood.

Jan Wiegers: Portret van een vrouw

Jan Wiegers stond in 1917 mede aan de wieg van de Groninger kunstenaarsbeweging De Ploeg, waartoe ook grootheden als Hendrik Werkman, Johan Dijkstra, Jan Altink en Jan van der Zee behoord hebben, om er enkelen te noemen. In stijl en kunstopvatting was deze groep nauw verwant met de Duitse expressionisten van Die Brücke. Hier een groot portret in houtsnede van een mij onbekende vrouw. Dit werk dateert van 1957 en meet 58x40 cm (hxb). Links onder staat vermeld "handafdruk II".