Dick van Luijn: Hek

Deze ongedateerde ets van Dick van Luijn meet 22x27 cm (hxb). Het midden in de compositie geplaatste hekje lijkt zijn bestaansrecht te hebben verloren, want zonder veel moeite zou men in beide richtingen over de naastgelegen vervallen muurtjes kunnen stappen, mocht men daaraan behoefte gevoelen. Naar de locatie kan men slechts gissen: het is in ieder geval geen Nederlands landschapje, gezien het geaccidenteerde, rotsachtige terrein. In de benedenmarge vinden we links de oplage-aanduiding "11/15" en de vermelding "druk d.d. etser", rechts de signatuur, alles in potlood.

Aad de Haas: Dame met hond

Een klein prentje van Aad de Haas, zo te zien een droge-naald-ets. Een dame met boa laat een hondje uit dat zijn behoefte doet. Of zij ook een plastic zakje bij zich heeft om de boel op te ruimen, lijkt mij niet waarschijnlijk, want dat was rond het midden van de vorige eeuw niet gebruikelijk, als ik mij goed herinner... Het formaat van de ets is 12,5x7,5 cm (hxb); signatuur en datering ontbreken.

Jan Poortenaar: "Het Eerbewijs"

In 1929 verscheen bij Johan Enschedé en Zonen in Haarlem, in een oplage van 150 exemplaren, een boekje van de hand van Jan Poortenaar, getiteld Dans en Wajang, geïllustreerd met 6 van de plaat gedrukte etsen gemaakt door de auteur. In de tekst bespreekt Poortenaar aspecten van Indonesische dans en wayang, meer in het bijzonder van Java en Bali. De illustraties sluiten daar uiteraard bij aan. Hierbij nummer 1 van de zes; deze meet, evenals de overige vijf 11x7 cm (hxb), en is rechtsonder met potlood gesigneerd. De etsjes zelf zijn niet gedateerd, maar gezien het verschijningsjaar van het boekje zijn ze van 1929 of eerder.

Lies van Vlijmen: Koorddansen

Deze ets/aquatint in bruintinten van Lies van Vlijmen dateert van 1988. We zien enkele figuren op het slappe koord of in een poging dit te bestijgen, boven een landschapje met dieren. Dit prentje is bescheiden van formaat, 14,2x9,6 cm (hxb) en is mogelijk gebruikt als nieuwjaarswens; in de benedenmarge rechts de signatuur en links de oplage-aanduiding "53/100.

Dick van Luijn: Rivierlandschap

Deze ets/aquatint van Dick van Luijn toont een Nederlands rivierlandschap, dat ik niet nader heb kunnen identificeren, ondanks het kerktorentje in de linker bovenhoek. Toch heb ik de indruk dat het op de werkelijkheid gebaseerd is. De prent kent een formaat van 19x33 cm (hxb) en is rechtsonder gesigneerd met potlood. Datering ontbreekt en is mij ook niet bekend.

Peter Cox: "Twee berken"

Deze ets is van de van geboorte Limburgse kunstenaar Peter Cox, die tijdens zijn creatieve leven vooral in Leiden e.o. actief was. In genoemde stad overleed hij in 1985. De prent toont een wat glooiend landschap met twee berken op de voorgrond. Het formaat van de prent is 24,8x15 cm (hxb); in de benedenmarge links de titel en rechts de signatuur. Datering ontbreekt.

Cor de Wolff: "Landschap"

Dit etsje van Cor de Wolff toont een merkwaardig landschap, of eigenlijk een dorpje, met op de voorgrond iets wat lijkt op een waterbassin, linksonder is in ieder geval enige waterspiegeling te zien. Verder kan ik er weinig over zeggen. Of De Woff hiermee een bestaande plek heeft willen weergeven of dat alles aan zijn rijke fantasie ontsproten is, laat ik maar in het midden. De prent meet 13,5x14,5 cm (hxb) en is linksonder in de druk gesigneerd. In de benedenmarge links vinden we de titel en de opgave-aanduiding "12 ex.", rechts de signatuur en de datering "1934".

Dick van Luijn: Balkonkamer

Hoewel het hartje winter is, of misschien wel om die reden, deze "warme" prent van Van Luijn. De kunstenaar neemt ons mee naar een tropische of subtropische omgeving en doet ons in deze koude dagen na de kerst verlangen naar de weldadige warmte van deze locatie. De prent, een ets van 34x24 cm (hxb), is rechtsonder gesigneerd; linksonder vinden we de vermelding "proefdruk d/d etser". Juffermans dateert dit werk op 1953.

Dick van Luijn: Olijfboomgaard

Deze ets van Dick van Luijn is niet gedateerd, wel gesigneerd en voorzien van de vermelding "druk d/d etser", beide in potlood. Oplage-aanduiding ontbreekt. Afgebeeld is een olijfboomgaard, waarschijnlijk te situeren in het Middellandse Zee-gebied. In Jan Juffermans: Het Grafische werk van Dick van Luijn (Elite-Editions Amsterdam, 1985) heeft deze prent volgnummer 183 meegekregen. De afmetingen zijn 34x31,5 cm (hxb).

Riekele Prins: Landschap

Riekele Prins was als graficus autodidact. Hij heeft o.m. vele prenten vervaardigd, veelal (droge naald-)etsen, van Noordnederlandse landschappen. Dit is er waarschijnlijk één van, al heb ik natuurlijk geen zekerheid aangaande de exacte locatie. Deze ets is niet gedateerd, wel gesigneerd, rechtsonder met potlood. Het formaat is 23x34 cm (hxb). Mede als gevolg van een niet zeer gezonde levenswijze overleed Prins in 1954 op 49-jarige leeftijd.

Dick van Luijn: Bergdorp (2)

Het bergdorp op deze (suiker)ets van Van Luijn lijkt verdacht veel op het dorp dat ik eerder plaatste, dus het is goed mogelijk dat het hetzelfde dorp is. Deze prent is nog groter dan de andere, nl. 44,5x35,5 cm (hxb). In het boek van Jan Juffermans, getiteld Het grafisch werk van Dick van Luijn (Utrecht/Amsterdam 1985), heeft deze prent het oeuvrenummer 125 meegekregen. Daarbij zal ook de datering vermeld zijn, maar die is mij, bij ontstentenis van het boek, niet bekend. In de benedenmarge, v.l.n.r. de oplage-aanduiding "4/25", de vermelding "druk etser" en de signatuur, allemaal in potlood.

Theo Beerendonk: Zittend naakt

Een tamelijk abstract naakt van Theo Beerendonk, zoals hij er wel meer vervaardigd heeft. Deze is ruim bemeten: 28x32,5 cm (hxb); linksonder in de marge bevindt zich de signatuur en de toevoeging "2e staat", hetgeen erop duidt dat de kunstenaar in de definitieve ets nog veranderingen of toevoegingen heeft aangebracht, die hier nog niet te zien zijn. Datering ontbreekt.

Wout van Heusden: "Het gesprek"

De Rotterdammer Wout van Heusden kreeg aan de Academie voor Beeldende Kunsten in zijn geboorteplaats grafiekles van Antoon Derkzen van Angeren. Van Heusden bracht vrijwel zijn hele leven in relatieve afzondering door in Tuindorp Vreewijk in Rotterdam-Zuid, wat hem de bijnaam de "kluizenaar van Tuindorp" opleverde. Hij meed contact met collega's en kunstminnaars, en ging maar zelden over tot verkoop van eigen werk, waardoor dit relatief zeldzaam is. De hier getoonde ets aquatint, waarop met enige verbeeldingskracht twee gesprekspartners te onderscheiden zijn, meet 23x36,5 cm (hxb) en is in de benedenmarge gesigneerd, getiteld en gedateerd "'52", in potlood.

Dick van Luijn: Terrasstoelen

De terrassen zijn weer open, een mooie aanleiding voor deze ets van Dick van Luijn, al zijn bij hem de stoeltjes nog onbezet... De prent dateert, voorzover ik kan nagaan, van eind jaren '60 van de vorige eeuw. In de oeuvrecatalogus in de monografie van Jan Juffermans, Het grafisch werk van Dick van Luijn (Utrecht/Amsterdam 1985) heeft deze ets het nummer 149 gekregen; ook de exacte datering zal daar te vinden zijn, maar omdat ik het boek niet heb, kom ik niet verder dan een globale datering... Het formaat is 33,5x47,5 cm (hxb); in de benedenmarge links de oplage-aanduiding "4/15" en de melding "druk etser", rechts de signatuur, alles in potlood.

Robert (Ootje) Oxenaar: Twee gezichten

Deze ets maakte Oxenaar gedurende zijn opleiding aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. De stijlverwantschap met Ardy Strüwer (zie vorige prent) is hier m.i. goed te zien. Oxenaar zou in zijn latere loopbaan vooral roem verwerven met zijn ontwerpen van postzegels en bankbiljetten. Deze prent is linksonder gedateerd "1952", rechtsonder bevinden zich signatuur en de aanduiding "4I", alles in potlood. Die aanduiding "4I" komt overeen met die op de prent "Zittend naakt", die ik eerder plaatste. Dit doet vermoeden dat het toch het leerjaar en afdeling op de academie aangeeft. Het formaat is 10x16 cm (hxb).

Ardy Strüwer: Twee figuren

Ardy Strüwer, in 1939 geboren in Batavia, de hoofdstad van wat toen nog Nederlands-Indië heette, kreeg zijn artistieke opleiding aan de Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Den Haag, waar hij les kreeg van o.a. Paul Citroen. De hier getoonde ets zal uit zijn academietijd dateren; de datering rechtsonder luidt "'61". Hij was gedurende zijn loopbaan niet alleen graficus, maar ook cartoonist en cineast. Hij heeft gewoond en gewerkt in Zweden, Parijs en New York. In deze ets is een zekere stijlverwantschap te bespeuren met Robert (Ootje) Oxenaar, die aan dezelfde academie zijn opleiding genoot. De prent kent een formaat van 32,5x25 cm (hxb) en is rechtsonder gesigneerd en gedateerd, linksonder genummerd "2/5", alles in potlood.

Dick van Luijn: Bergdorp

Van Van Luijn plaatste ik eerder al een aantal prenten, allemaal van bescheiden formaat. Deze is een stuk groter: 29x37,5 cm (hxb). Afgebeeld is een niet nader gespecificeerd dorp in een berglandschap. Ik weet niet of het een werkelijk bestaande plaats is, of dat dit tafereel geheel aan de fantasie van de kunstenaar is ontsproten. De kerktoren zou wellicht in een bepaalde richting kunnen wijzen. Hoe het ook zij, ik vind het wel een geloofwaardig panorama. In de benedenmarge zijn enkele aanduidingen in potlood te vinden: links het volgnummer in de oplage "6/25", de vermelding "druk etser" en geheel rechts de signatuur. De toegepaste techniek is suikerets; datering ontbreekt.

Ernst Johne: "Radio Modern"

Deze ets-aquatint is van de hand van de in Rotterdam geboren kunstenaar Ernst Johne. Na zijn opleiding aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam was hij werkzaam in Rotterdam en Ridderkerk. Afgebeeld is een zo te zien gesloten vestiging van de legendarische electronicazaak Radio Modern, die in Rotterdam diverse filialen had. Het adres van dit pand heb ik niet kunnen achterhalen. Wel is duidelijk dat het op een hoek lag, en waarschijnlijk is het er niet meer. De prent kent een formaat van 18x17 cm (hxb); rechtsonder vinden we signatuur en datering "77", beide in potlood.

Arend Hendriks: "St-Lievens-Monstertoren te Zierikzee"

Deze ets van Arend Hendriks biedt een aanblik van de beroemdste toren van Zierikzee, de Sint-Lievens-Monstertoren, de vrijstaande kerktoren van de voormalige Sint-Lievenskerk. In de volksmond heet deze toren, om begrijpelijke redenen, ook wel de Dikke Toren. Zijn hoogte van 62 meter mag er overigens ook zijn. De bouw werd gestart halverwege de 15e eeuw en in de loop der jaren is er nog naarstig aan voortgebouwd en gerestaureerd. De ets, die 42x31 cm (hxb) meet, is in de plaat gedateerd "1927".  In de benedenmarge bevinden zich de titel en signatuur, beide in potlood.

Jacob Veldheer: Volendam

Deze ets van Veldheer toont een karakteristiek deel van Volendam, zoals het er in het begin van de 20e eeuw uitzag. Ik weet van deze prent de datering niet, maar ik plaats deze grof weg tussen 1890 en 1920. Van dit tafereel heeft Veldheer ook een vrijwel identieke houtsnedeprent vervaardigd. Het formaat van het hier getoonde exemplaar is 21,2x14,4 cm (hxb). In de benedenmarge rechts bevindt zich de signatuur in potlood.